Επικίνδυνες και άχρηστες ιατρικές πράξεις. H …επείγουσα ιατρική πράξη για μια 86χρονη.
(Άρθρο-Επικίνδυνες και άχρηστες ιατρικές πράξεις-) Μια ασθενής 86 ετών, επισκέπτεται τον παθολόγο της για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της αρτηριακής της υπέρτασης. Λαμβάνει αρκετά χρόνια φαρμακευτική αγωγή, η πίεσή της ρυθμίζεται κατά περιόδους αλλά η περίοδος εκείνη είναι μία από αυτές που η πίεσή είναι ανεβασμένη. Ταυτόχρονα είναι σε πολύ καλή κατάσταση και μπορεί και αυτοεξυπηρετείται, κατοικεί μόνη της, σε επαφή βέβαια με την οικογένεια της και τις οικογένειες των παιδιών της και μπορεί να περπατά χωρίς ενοχλήματα.
Ο παθολόγος την παραπέμπει αμέσως σε καρδιολόγο. Ο καρδιολόγος, αφού την εξετάζει της λέει ότι πρέπει να κάνει μια ειδική εξέταση που ονομάζεται echo stress για να ελέγξει την κατάσταση των στεφανιών της αγγείων. Εκείνη εφόσον της το λέει ο γιατρός της, πείθεται, υποβάλλεται στην εξέταση, η οποία είναι φυσιολογική. Ο καρδιολόγος τότε της δίνει να κάνει μια άλλη εξέταση, ένα triplex καρωτίδων. Η εξέταση αυτή δείχνει κάποιες στενώσεις μικρότερες από 50% συμβατές με την ηλικία της. Μεγιστοποιώντας τα ευρήματα και προκαλώντας της πανικό της, ο καρδιολόγος της λέει ότι πρέπει να κάνει οπωσδήποτε στεφανιογραφία και μάλιστα μπορεί να της την κάνει ο ίδιος σε ένα ιδιωτικό νοσοκομείο άμεσα.
Τονίζει τον χαρακτήρα του επείγοντος. Και όταν έρχεται σε επαφή με το γιο, ο οποίος βρίσκεται εκτός Ελλάδος και θα επιστρέψει μετά από μερικές μέρες, του λέει ότι δεν μπορεί να περιμένει τόσο χρονικό διάστημα και θα μπορούσε κατ’ εξαίρεση να γίνει την πρώτη μέρα της επιστροφής του. Επειδή παρακολουθώ την κόρη της ασθενούς τα στοιχεία όλα βρίσκονται στα χέρια μου και κάνω τις εξής παρατηρήσεις.
Επικίνδυνες και άχρηστες ιατρικές πράξεις.Γιατί η υπερβολή των εξετάσεων;
Πρώτα από όλα σε μια ηλικιωμένη ασθενή σε αυτήν την κατάσταση δεν χρειάζεται κανείς να κάνει ειδικές εξετάσεις για την αναζήτηση της κατάστασης των στεφανιαίων αγγείων. Είναι προφανές ότι κατά πάσα πιθανότητα θα υπάρχουν κάποιες βλάβες σημαντικές ή λιγότερο σημαντικές στα στεφανιαία, οι οποίες όμως δεν προκαλούν καμία επίπτωση στην καθημερινότητά της. Και κάτι το οποίο έχουμε ξεχάσει και το οποίο με διάφορους παραπειστικούς τρόπους αγνοούμε είναι ότι η δουλειά του επεμβατικού καρδιολόγου αλλά και του καρδιοχειρουργού δεν είναι να ξεβουλώνει βουλωμένα αγγεία, όπως έλεγε κάποιος παλιός καρδιολόγος, δεν είμαστε υδραυλικοί αλλά να δίνει λύσεις σε συμπτώματα και ενοχλήματα, τα οποία επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.
Εφόσον η συγκεκριμένη ασθενής δεν έχει συμπτωματολογία, μπορεί κάλλιστα ρυθμίζοντας διάφορους παράγοντες, όπως η πίεση να ζει μια φυσιολογική ζωή χωρίς περαιτέρω παρεμβάσεις. Ήδη λοιπόν, η παραπομπή για εξετάσεις όπως το echo stress, είναι μια υπερβολή. Αυτή η υπερβολή γίνεται σκάνδαλο και απάτη, όταν ένα φυσιολογικό echo stress οδηγεί σε στεφανιογραφία ογδονταεξάχρονη και μάλιστα με το χαρακτήρα του επείγοντος.
Επικίνδυνες και άχρηστες ιατρικές πράξεις,Το όφελος του γιατρού και όχι του ασθενούς…
Ο λόγος για τον οποίο θα γίνει η εξέταση αυτή είναι προφανώς το όφελος του καρδιολόγου και όχι του ασθενούς. Και επειδή καμία εξέταση δεν είναι ουδέτερη, πολύ περισσότερο μια επεμβατική εξέταση, όπως στεφανιογραφία και έχουμε αρθρογραφήσει και στο παρελθόν πάνω σε αυτό, όχι μόνο δεν είναι για το όφελος, αλλά μπορεί να αποβεί πολύ επιζήμια για την υγεία της ασθενούς.
Είναι πολύ κακό ότι η καθημερινά και μάλιστα σε εποχές που η οικονομία έχει για πολύ μεγάλο μέρος του ελληνικού λαού τεράστια προβλήματα να δημιουργούμε εκ του μηδενός εξετάσεις για την ευημερία εκείνων οι οποίοι τις κάνουν και αυτό δεν αφορά μόνο εξετάσεις, αλλά και επεμβατικές πράξεις. Είναι απίστευτο το πόσο συχνά στο παρελθόν τοποθετούνταν οι βηματοδότες και πόσο λιγότερο γίνεται αυτό σήμερα, επειδή η τιμή τους ελέγχθηκε και έπεσε σημαντικά και άρα δεν αφήνουν οικονομικό όφελος στους γιατρούς. Είναι φοβερό το πόσα ablation γίνονται στις μέρες μας. Πόσες στεφανιογραφίες και αγγειοπλαστικές (μπαλονάκια) γίνονται και πόσες καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί εάν οι επιστημονικές ενδείξεις τηρούνταν κατά γράμμα.
Έχω βρεθεί πάρα πολλές φορές μπροστά σε τέτοιες καταστάσεις και προσπάθησα κατά συνείδηση να προειδοποιήσω τους ασθενείς για αυτό το οποίο προτίθενται να κάνουν και το οποίο μπορεί να αποβεί προς ζημία της υγείας τους. Εκείνοι όμως, τις περισσότερες φορές, υπό το κράτος του πανικού που τους δημιουργούν αυτοί που τους ζητούν να υποβληθούν στις εξετάσεις ή και στις θεραπείες τελικά δεν πείθονται, αλλά προβαίνουν στις ιατρικές αυτές πράξεις.
Η περίπτωση ενός νέου ανθρώπου.
Πρόσφατα κάποιος νέος σε ηλικία άνθρωπος με στενώσεις, οι οποίες κατά την προσωπική μου γνώμη δεν χρειαζόταν παρά φαρμακευτική αγωγή. Υπό το κράτος της πίεσης πήγε και υποβλήθηκε σε bypass σε κάποιο μεγάλο νοσοκομείο. Το αποτέλεσμα ήταν η κατάσταση της καρδιάς του να επιδεινωθεί και αυτή τη στιγμή να ψάχνει να βρει την αιτία που συνέβη αυτό. Όταν με επισκέφτηκε ξανά του εξήγησα ότι συνέβη γιατί η πράξη που έκανε ήτανε επιζήμια για την καρδιά του. Καθετί το οποίο δεν ωφελεί στην πραγματικότητα βλάπτει. Έτσι μου είπε ότι το έκανε γιατί είχε τόσο πολύ αγχωθεί ώστε ξυπνούσε το βράδυ και φοβόταν ότι θα του συμβεί κάτι. Τον είχαν πείσει ότι κινδύνευε η υγεία του.
Είναι αλήθεια ότι η δύναμη ενός γιατρού, ο οποίος απειλεί τον ασθενή με τη ζωή του είναι πάρα πολύ μεγάλη. Και είναι ανήθικο να την χρησιμοποιεί για δικό του όφελος. Όμως, δυστυχώς, επειδή δεν ζούμε σε κοινωνία αγγέλων και επειδή πολλές φορές τέτοιου είδους κινήσεις γίνονται όχι μόνο από σκοπιμότητα, αλλά και από άγνοια της επιστημονικής αλήθειας θα πρέπει να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί, να εμπιστευόμαστε, αλλά με πραγματικά στοιχεία τους γιατρούς μας και όχι γιατί μας συμπεριφέρονται φιλικά. Και να ψάχνουμε πολύ τα γεγονότα πριν κάνουμε το οτιδήποτε. Οι καιροί είναι δύσκολοι, οι άνθρωποι έχουν πολύ ελαστική συνείδηση και είναι κρίμα να έχουμε απώλειες ανθρώπων επειδή ακριβώς έκαναν αχρείαστα πράγματα.