Μπορούμε να κόβουμε τα χάπια? Το περίβλημα του φαρμάκου κατά τη λήψη του.
(Άρθρο-Μπορούμε να κόβουμε τα χάπια?-) Συμβαίνει πολύ συχνά, ιδιαίτερα τώρα το καλοκαίρι με τις ειδικές συνθήκες πολλοί από τους ασθενείς να παραπονούνται ότι η πίεσή τους μεταβάλλεται ποτέ προς τα πάνω και πότε προς τα κάτω με ένα περίεργο τρόπο. Ιδιαίτερα αναφέρουν ότι αμέσως μετά τη λήψη του φαρμάκου τους, η πίεση είναι χαμηλή, όταν όμως περάσουν μερικές ώρες η πίεση ανεβαίνει ψηλά. Πού να οφείλεται άραγε αυτό το φαινόμενο;
Μια πολύ μεγάλη νίκη των τελευταίων δεκαετιών οφείλεται στην φαρμακοτεχνία, στο κομμάτι δηλαδή της επιστήμης εκείνης της φαρμακολογίας που σχετίζεται με την παρασκευή των φαρμάκων, τον τόπο και τον χρόνο δράσης τους. Τα φάρμακα πλέον έχουν ένα περίβλημα, το οποίο μας επιτρέπει να τα αξιοποιούμε για διάφορες περιστάσεις. Παραδείγματος χάριν μπορούμε πλέον να έχουμε φάρμακα, τα οποία να λειτουργούν για ένα ολόκληρο εικοσιτετράωρο και να μας επιτρέπουν να τα χορηγούμε μία φορά ημερησίως. Επίσης, μπορούμε να έχουμε φάρμακα, τα οποία μπορούν να παρακάμπτουν το στομάχι και να απορροφώνται στο έντερο. Άλλα πάλι από αυτά περιέχουν μέσα στο ίδιο σκεύασμα 2 ή και περισσότερες φαρμακευτικές ουσίες, έτσι ώστε να μπορεί ο ασθενής να παίρνει 2 και 3 διαφορετικά φάρμακα μία φορά την ημέρα σε ένα χάπι.
Όλα αυτά όμως προϋποθέτουν ότι το «μαγικό» περίβλημα του φαρμάκου θα παραμείνει ακέραιο κατά τη λήψη του. Θα πρέπει δηλαδή ο ασθενής να λαμβάνει το φάρμακο, εκείνο να φτάνει στο στομάχι και σιγά σιγά να απελευθερώνει το περιεχόμενό του, είτε στο σημείο εκείνο, είτε περνώντας από το στομάχι στο έντερο. Πού βρίσκεται το λάθος; Ότι πολλοί από τους ασθενείς για διάφορους λόγους έχουν την τάση να καταστρέφουν αυτό το περίβλημα.
Μπορούμε να κόβουμε τα χάπια? Ή να ανοίγουμε την κάψουλα? Τι μπορεί να συμβεί?
Ακούμε δηλαδή από τους ασθενείς ότι κόβουν το χάπι στη μέση είτε διότι αυτό είναι πολύ μεγάλο και δεν μπορούν να το πάρουν ενιαίο, είτε διότι πιστεύουν ότι η δράση του είναι πολύ περισσότερη από ότι εκείνοι χρειάζονται και έτσι λαμβάνουν το μισό. Ή ανοίγουν μια κάψουλα και πετούν το περίβλημα καταπίνοντας τη σκόνη που περιέχει ή διαύοντάς τη στο νερό. Με την κίνηση όμως αυτή καταστρέφουν το περίβλημα του φαρμάκου και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την ανεξέλεγκτη απορρόφηση των χημικών ουσιών που περιέχει. Σε αυτό λοιπόν μπορεί πολλές φορές να οφείλεται το ότι τα φάρμακα έχουν μια άμεση δράση για μερικές ώρες και στη συνέχεια το υπόλοιπο του εικοσιτετραώρου αφήνουν τον ασθενή ακάλυπτο.
Αυτό μπορεί να γίνει και αρκετά επικίνδυνο γιατί απορροφώμενο απότομα το φάρμακο μέσα σε λίγη ώρα ρίχνει χαμηλά την πίεση, παραδείγματος χάρη, του ασθενούς και το αποτέλεσμα είναι αμέσως μετά τη λήψη να έχει πολύ χαμηλές πιέσεις ενώ στη συνέχεια, μη έχοντας πια άλλη χημική ουσία για να απορροφηθεί η πίεση ανεβαίνει και πάλι πολύ ψηλά και έχουμε αυτό το παράδοξο πάνω κάτω που περιγράφουν οι ασθενείς.
Ένα φάρμακο μπορεί να έχει πάνω από μια χημικές ουσίες και το πρόβλήμα γίνεται πιο πολύπλοκο.
Εάν πρόκειται για φάρμακο, το οποίο περιέχει περισσότερες από μία χημικές ουσίες, το πρόβλημα είναι ακόμα πιο πολύπλοκο, διότι οι χημικές αυτές ουσίες δεν βρίσκονται αναμεμιγμένες μέσα στο ίδιο το χάπι, αλλά σε ξεχωριστές περιοχές και απελευθερώνονται με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Όταν κάποιος τεμαχίσει το χάπι και πάρει το μισό, τότε παίρνει ανεξέλεγκτη ποσότητα από την κάθε ουσία ή τη μια μέρα παίρνει τη μία ουσία και την άλλη την άλλη. Πολύ πιο πολύπλοκο γίνεται όταν περιέχονται τρείς ουσίες στο ίδιο χάπι.
Άλλοτε πάλι τεμαχίζοντας το χάπι και καταστρέφοντας το περίβλημά του το οδηγούμε στο να απορροφηθεί στη λάθος περιοχή, να απορροφηθεί δηλαδή στο στομάχι, ενώ θα έπρεπε κανονικά να περάσει ακέραιο από το στομάχι και να φτάσει στο έντερο. Έτσι καταστρέφεται η δράση του φαρμάκου και ο ασθενής παραπονείται ότι σε αυτόν το φάρμακο δεν έχει καμία ουσιαστική επίδραση.
Μπορούμε να κόβουμε τα χάπια? Μόνο μια κατηγορία φαρμάκων μπορεί να κοπεί!
Μια κατηγορία μονάχα φαρμάκων θα μπορούσε να κοπεί, εκείνη που διαθέτει στο κέντρο μια σχισμή, μια χαραγή όπως τη λέμε ή όπως συνήθως στην καθομιλουμένη περιγράφουμε στον άρρωστο «έχει μια γραμμούλα». Αυτό είναι επίτηδες κατασκευασμένο έτσι ώστε να μπορεί να τεμαχίζεται ακριβώς στο σημείο που βρίσκεται η γραμμή, με προσοχή.
Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις ο τεμαχισμός του φαρμάκου οδηγεί σε καταστροφή της φαρμακοτεχνικής του μορφής με ανεξέλεγκτα αποτελέσματα για τον ίδιο τον ασθενή. Πολύ δε περισσότερο συμβαίνουν όλα αυτά όταν ο ασθενής θρυμματίζει το χάπι για να το καταπιεί πολύ πιο εύκολα και έτσι ουσιαστικά απελευθερώνει τις ουσίες τους και τις αναγκάζει να απορροφηθούν τάχιστα στο πρώτο σημείο του πεπτικού που είναι το στομάχι.
Πρέπει πάση θυσία να σεβόμαστε την κατασκευή των φαρμάκων και να μην παρεμβαίνουμε σε αυτά εάν θέλουμε όχι μόνο να έχουμε καλό αποτέλεσμα, αλλά να μην εκθέτουμε και τους εαυτούς μας στον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης και γρήγορης δράσης του φαρμάκου που μπορεί να επιφέρει πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία μας. Ακολουθήστε τις οδηγίες των γιατρών και σε καμία περίπτωση μην αυτοσχεδιάζετε έστω και αν μπορείτε να προμηθευτείτε, όπως μου λένε, πολλοί ασθενείς διάφορα ειδικά μηχανήματα που κόβουν τα φάρμακα.
Μια κλασική ατάκα των ασθενών μου είναι ότι δεν έχει μεν γραμμούλα το χάπι για να κοπεί, αλλά εγώ βρίσκω τον τρόπο να το κόβω με κάποιο μηχανηματάκι το οποίο έχω προμηθευτεί είτε από φαρμακείο είτε από ένα άλλο κατάστημα. Τα μηχανήματα αυτά είναι για να κόβουν ακριβώς πάνω στη χαραγή το φάρμακο και όχι να το κόβουν ανεξέλεγκτα βάσει των δικών μας επιθυμιών στη μέση σε 4 ή σε περισσότερα κομμάτια. Αν θέλουμε τη σωστή δράση του φαρμάκου, θα πρέπει να το χρησιμοποιούμε και με το σωστό τρόπο.